Samochód definiowany programowo: co to znaczy dla kierowcy

Coraz więcej funkcji w nowych autach zależy nie od podzespołów, lecz od kodu, który można zmienić zdalnie. Takie pojazdy nazywa się software-defined vehicles, czyli samochodami definiowanymi programowo. Dla kierowcy oznacza to nowe możliwości, ale też nowe ryzyka.

Czym jest samochód definiowany programowo

Według definicji przytaczanej przez IBM to pojazd, w którym kluczowe funkcje są kontrolowane, aktualizowane i rozwijane za pomocą oprogramowania, a nie stałych układów sprzętowych. W praktyce producent może po czasie włączyć lub poprawić funkcję bez montowania czegokolwiek w aucie. Podobnie działa smartfon: jednego dnia czegoś nie ma, a po nocnej aktualizacji jest.

Czasem bywa też odwrotnie. Zdarzają się sytuacje, w których auto nie ruszy, dopóki nie zakończy się aktualizacja, a niektóre nowoczesne modele mogą tracić funkcje, gdy zabraknie wsparcia programowego.

Skąd ta zmiana

Dawniej samochód miał jeden komputer, czyli sterownik silnika (ECU), który zastąpił ręcznie regulowane gaźniki i mechaniczne wtryski. Z czasem doszły kolejne: sterownik skrzyni biegów, sterownik nadwozia odpowiadający choćby za centralny zamek czy oświetlenie wnętrza, osobne moduły systemów bezpieczeństwa i multimediów. Zmiana czegokolwiek zwykle wymagała wizyty w serwisie i podłączenia auta do komputera producenta.

W modelu programowym zastępuje je mniej, ale znacznie mocniejszych jednostek obsługujących wiele systemów naraz. Są przystosowane do aktualizacji przez internet (OTA), przygotowywanych przez producenta lub firmy zewnętrzne. Fabryka może więc zamontować zapas mocy obliczeniowej i potrzebny sprzęt, a część funkcji odblokować później. Tak postąpiło Lucid, rozbudowując obsługę Android Auto i Apple CarPlay. Za wprowadzaniem funkcji po premierze stoi też ostrożność: systemy takie jak automatyczne parkowanie czy półautonomiczna jazda bywają jeszcze niedopracowane, a Tesla jest znanym przykładem marki rozwijającej je latami.

Minusy: błędy, abonamenty i koniec wsparcia

• Błędy w kodzie. Awaria oprogramowania w aucie może być groźna. Zdarza się, że unieruchamia pojazd na poboczu, a nawet wyłącza go podczas jazdy autostradą.
• Abonamenty. BMW próbowało pobierać opłaty za m.in. podgrzewane fotele, czego rynek nie zaakceptował. GM i Ford nadal jednak pobierają cykliczne opłaty za półautonomiczną jazdę.
• Utrata funkcji. Skoro producent może coś dodać zdalnie, może to również zabrać lub przenieść za paywall.
• Czas wsparcia. Auto z 2006 roku ma w 2026 roku wszystkie funkcje, z którymi wyjechało z fabryki. Czy to samo da się powiedzieć o samochodzie programowym za 20 lat, zależy od decyzji producenta.

Co to oznacza dla polskiego kierowcy

Ten trend dotyczy także Polski, bo aktualizacje OTA i płatne funkcje dodatkowe pojawiają się w autach sprzedawanych w całej Europie. Szczególnie warto o nich pamiętać przy zakupie samochodu używanego: o tym, które funkcje będą działać po zmianie właściciela i czy część z nich nie jest powiązana z kontem lub subskrypcją poprzedniego użytkownika, najlepiej dowiedzieć się od sprzedawcy lub z dokumentacji producenta, zanim podpisze się umowę.

Przy wyborze nowego auta przydaje się kilka pytań do dealera: które funkcje są płatne w ramach abonamentu, jak długo producent zobowiązuje się wspierać oprogramowanie i czy aktualizacje są bezpłatne. To nie jest powód, by unikać nowoczesnych modeli, ale warto traktować oprogramowanie jak część wyposażenia, za którą trzeba się rozejrzeć równie uważnie jak za silnik czy gwarancję.

Źródło: Carscoops – „Your Next Car Could Be Software-Defined. Here’s What That Means”